Hoogbegaafde kinderen opvoeden: HOE DAN? (ook interessant voor leerkrachten!)

In onze maatschappij voeden veel ouders hun kinderen op door positief gedrag te belonen en negatief gedrag te bestraffen. De ouder bepaalt en van de kinderen wordt verwacht dat ze zich conformeren. Maar: ‘conformeren’ botst met de creatieve, onderzoekende, onafhankelijke aard die zo eigen is aan hoogbegaafde kinderen. Wat hoogbegaafde kinderen nodig hebben is duidelijke, vriendelijke sturing en ondersteuning bij het vinden van hun eigen acceptabele weg.

In plaats van straf of beloning levert het veel meer op om je als ouder van een hoogbegaafd kind te richten op ‘leren’. Betrek je kind bij het vinden van oplossingen, help het kind zelfdiscipline, verantwoordelijkheid en probleemoplossende vaardigheden te ontwikkelen. Ook voor niet-hoogbegaafde kinderen is dit een goede aanpak. Maar voor hoogbegaafde kinderen met hun zeer intense gevoelens, hun sterke rechtvaardigheidsgevoel, hun goed ontwikkelde reflectievermogen en hun kritische, onafhankelijke (autonome) instelling is het een ‘must’!

De Amerikaanse therapeut John Gottman kwam op basis van zijn onderzoek tot de conclusie dat een zogenaamde emotioneel coachende opvoedstijl het meest passend is voor de opvoeding van hoogbegaafde kinderen. Met een positieve, groeigerichte e manier van sturing geven kunnen we de aard van een hoogbegaafd kind koesteren en tot zijn recht laten komen. Het vraagt van ouders een flinke dosis creativiteit en zelfdiscipline om te stoppen met de normale aanpak en een passende opvoedingsstijl te ontwikkelen.

Ook de Amerikaanse wetenschapper, docent en auteur Alfie Kohn gaat uit van eenzelfde basis waarbij onvoorwaardelijk ouderschap (unconditional parenting) de basis is. In plaats van een time-out, geeft de opvoeder extra aandacht aan het kind, door het apart te nemen en te knuffelen en, afhankelijk van de leeftijd van het kind, te praten over de reden waarom het kind overstuur is.

Een emotioneel coachende opvoedstijl
Ouders met een emotioneel coachende opvoedstijl zijn zich bewust van de emoties van hun kind, luisteren met medegevoel en helpen hun kind hun emoties te benoemen. Ze stellen grenzen en zoeken naar oplossingsstrategieën voor het probleem. Zo leren de kinderen te vertrouwen op hun gevoelens, hun eigen emoties te reguleren en problemen op te lossen. Hoogbegaafde kinderen die hun emoties in goede banen leren leiden, groeien vaker op tot veerkrachtige volwassenen. Ze hebben veel zelfrespect, kunnen goed leren en kunnen goed met anderen overweg.

Marianne van Gelder
Lees meer in haar boek hoogbeGAAFd LEVEN!

Voor meer informatie over het begeleiden en opvoeden van hoogbegaafde kinderen zijn er gespreksgroepen voor ouders van begaafde kinderen via Peers4Parents.

Bronnen

D’hondt, C., Rossen, van H., 2012: Hoogbegaafde kinderen opvoeden. Praktische gids voor de sociaal – emotionele van hoogbegaafde kinderen en jongeren. Garant. Antwerpen – Apeldoorn.

Gottman, J.M. , Declaire, J., 1998: Hart voor je kind, De vijf stappen naar de emotionele intelligentie van je kind, Kosmos Z&K.

Kohn, A., 2006: Unconditional Parenting – Moving from Rewards and Punishments to Love and Reason. Atria Books. New title. maart 2006, ISBN13 9780743487481.

Webb, J. T., Amend, E. R., Gore, J. L., DeVries, A. R., 2013: De begeleiding van hoogbegaafde kinderen. Koninklijke Van Gorcum, Assen.

Deel je ervaringen en lees die van anderen!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *